Η Οικονομία, η Ανάπτυξη και οι “Σωτήρες”

Η πολύ βασανιστική περίοδος με τον κορονοϊό έχει, όπως διαπιστώνεται διεθνώς, προκαλέσει μεγάλη ανατροπή σε πολλούς τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας με εμφανείς συνέπειες σε βάρος της οικονομίας.
Όσοι βρίσκονται και δραστηριοποιούνται στους τομείς του τουρισμού και της οικοδομικής βιομηχανίας είναι μεταξύ εκείνων που έχουν άμεση αντίληψη και γνώση αυτών των συνεπειών. Γι’ αυτό, και ως αναμενόμενο, βλέπουμε τον τελευταίο ενάμισι χρόνο τις δηλώσεις των εκπροσώπων αυτών των δύο τομέων της οικονομίας να επισημαίνουν όχι μόνο τον κίνδυνο σοβαρών επιπτώσεων στην οικονομία, αλλά και την τεράστια απειλή στην κοινωνικοοικονομική σταθερότητα και ισορροπία λόγω της απώλειας σημαντικών ευκαιριών απασχόλησης για τους εργαζόμενους.
Σε πρόσφατη δήλωση του προέδρου του ΕΒΕ Πάφου κ. Μάη, που δημοσιεύθηκε στον «Φιλελεύθερο», είδαμε μια ακόμα επανάληψη των επισημάνσεων που γίνονται για τον επηρεασμό αυτών των δυο τομέων της οικονομικής δραστηριότητας, επανάληψη που συνοδεύεται και από την υπενθύμιση ότι, ως προτεραιότητα, η ανάκαμψη είναι μονόδρομος. Μας βεβαιώνει μάλιστα ότι η ανάκαμψη σίγουρα θα έλθει γιατί έτσι το προβλέπει και το επιβάλλει η αισιοδοξία που υπάρχει και εκδηλώνεται ως μια προκαθορισμένη, έμφυτη (από ένστικτο μήπως;) όπως φαίνεται, διαίσθηση μέσα στους μοχλούς δραστηριότητας αυτών των τομέων, γνωρίζοντας ότι, όπως έχει ήδη καταδειχθεί ιστορικά, αυτή είναι η προδιαγεγραμμένη πορεία και η «εγγυημένη» κατάληξη της κάθε φορά που συμβαίνουν τέτοιου είδους αναταράξεις και ανατροπές. Αυτό έχει συμβεί και σε προηγούμενες παρόμοιες φάσεις και η ανάκαμψη, όπως λέγει ο κ. Μάης, ήλθε και γρήγορα και με τα γνωστά θετικά αποτελέσματα.
Δεν έχω λόγο να αμφισβητήσω τη διάγνωση του προβλήματος ούτε και την πρόβλεψη του κ. Μάη για την ανάκαμψη που την θεωρεί, με βάση το ιστορικό παρελθόν, ως δεδομένη και ουσιαστικά εγγυημένη. Μου προκλήθηκε όμως μια αντίδραση με τα όσα παραθέτει ως θεωρούμενα εχέγγυα για την ανάκαμψη, δηλαδή την αισιοδοξία και την αυτοπεποίθηση μέσα στους κόλπους των δραστηριοποιημένων στους τομείς αυτούς, ιδιαίτερα όμως για την έμφαση που αποδίδει στον έτερο από τους δυο τομείς που αναφέρονται, τον τομέα της ανάπτυξης γης. Παρουσιάζει ο κ. Μάης τον τομέα αυτό ως ένα από τους στυλοβάτες της οικονομίας που δεν νοείται, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του, να παραμένει αδρανής και άρα για την γρήγορη επαναδραστηριοποίηση του θα πρέπει να υπάρξει και κυβερνητική βοήθεια με κονδύλια, προφανώς, του δημοσίου. Γνωρίζοντας κάποια δεδομένα στα δρώμενα αυτής της δραστηριότητας δεν θα έκανα λάθος, πιστεύω, αν διασύνδεα αυτά τα εχέγγυα, και το γεγονός ότι υπάρχουν αυτά και αξιοποιούνται, με το αυτονόητο που δεν είναι τίποτε άλλο παρά η σίγουρη επιτυχία για τον τομέα μόλις ξαναξεκινήσει η μηχανή.
Έχουν δει τα μάτια μας πολλά και διάφορα για το πώς η οικοδομική βιομηχανία αναπτύχθηκε και γιγαντώθηκε ώστε να έχει καταταχθεί ως σημαντικός τομέας οικονομικής δραστηριότητας, όχι γιατί τον χρειάζεται η τοπική κοινωνία και οι άνθρωποι της αλλά για να παραδίδονται (να πωλούνται) τα κτίσματα σε ξένους που φέρνουν τα χρήματα τους εδώ, με τα κέρδη, εννοείται, να τα παίρνουν οι επιχειρηματίες, για το καλό, όπως μας λέγουν, της οικονομίας, χωρίς καμιά συνειδητοποίηση ότι το σχέδιο δεν είναι τίποτε άλλο από ξεπούλημα της γης μας στους ξένους με το ψευδεπίγραφο αιτιολόγημα της οικονομικής ανάπτυξης.
Τι μπορεί να είναι, λοιπόν, αυτό που κάνει τόσο ελκυστική αυτή την επιχείρηση; Τι άλλο εκτός από το σημαντικό μερίδιο κέρδους που αποφέρει μια δραστηριότητα που πουλά το πιο φτηνό προϊόν που δημιουργείται με τα χέρια των φτωχών μεροκαματιάρηδων (κυρίως ξένων προσφύγων-αιτητών ασύλου) λόγω της πολλαπλάσιας αξίας στην οποία πωλείται σε σύγκριση με όσα πληρώνονται για να αγοραστεί και να κτιστεί. Κάπου έρχεται και το «φιλόπτωχο» κράτος και χαρίζει ακόμα και συντελεστές δόμησης και αλλαγές ζωνών ανάπτυξης, δημιουργώντας συνθήκες που αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο ότι αυτή η επικερδής επιχείρηση, μπορεί και πρέπει να διατηρηθεί επ’ άπειρον χωρίς περιορισμούς ή φραγμούς ως προς το πόση γη θα κατασπαταληθεί για το «καλό της οικονομίας»!!!
Μιλώντας για την Πάφο που μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα, θα μου ήταν αδύνατο να μην επισημάνω το εμφανέστατο φαινόμενο που το βλέπεις όταν κατεβαίνεις από την Τσάδα και το βλέμμα σου πέφτει αβίαστα στη θεομηνία που έχει εξαφανίσει όλη την πεδιάδα της Πάφου με τις φυτείες, τις δενδροκαλλιέργειες και ό,τι άλλο υπήρχε σε φυσική υπόσταση, πάνω στην οποία υπάρχουν σήμερα χιλιάδες κτίσματα τα οποία δεν ανήκουν φυσικά σε Κύπριους αλλά, κατά το πλείστον, σε ξένους που τα αγόρασαν από τους επιχειρηματίες της γης. Το ίδιο ισχύει και για τις πλαγιές των βουνών μας όταν τις βλέπεις από την πεδιάδα προς τα πάνω.
Αναφύεται λοιπόν το ερώτημα: Δικαιολογείται μήπως να επιτρέπεται σε όλους αυτούς να εκμεταλλεύονται ένα εθνικό πλούτο για να κερδοφορούν προβάλλοντας εκείνη την παραπλανητική απειλή ότι αν σταματήσουν αυτοί να «παράγουν» πλούτο και να «τροφοδοτούν» τα κρατικά ταμεία, η οικονομία θα καταρρεύσει; Αν έτσι αντιλαμβανόμαστε την πρόοδο σε μια χώρα που δεν είναι μια πολιτεία των ΗΠΑ ούτε μια ελεύθερη και ασφαλής ευρωπαϊκή χώρα, αλλά μια τουρκοπατημένη, ευρωπαϊκή(;) χώρα (this is Cyprus !!), τότε τι είναι αυτό που κάνουμε; Μήπως μια ακόμα ηρωική εξόρμηση, όπως τότε το 1970-74; Τι θέλουμε λοιπόν να κάνουμε, μήπως να τσιμεντώσουμε την μισή ελεύθερη Κύπρο που μας έμεινε μετά από εκείνες τις ηρωικές πράξεις, και να την πουλήσουμε στους ξένους (που είναι αμφίβολο αν μπορεί να ανακτηθεί πλέον ως κυπριακή ιδιοκτησία);
Αυτό το εύηχο σύνθημα ότι η οικοδομική βιομηχανία επαναβρίσκει τη ζωτικότητα της και προκαλεί χαράς ευαγγέλια στους παράγοντες του σχετικού επιχειρηματικού κύκλου, έχει βγει και ως μόνιμο εξαγγελτήριο χαρμόσυνων εξελίξεων, ελπίδας και αισιοδοξίας, στα MME ότι επιτέλους επανερχόμαστε στους ευλογημένους καιρούς της ακμής και των κερδών από τα κτίσματα. Συντονισμένοι εμφανίστηκαν επίσης πολιτικοί, κοινωνιολόγοι και οικονομολόγοι οι οποίοι συστήνουν ότι στο εξής πρέπει να κτίζουμε σε ύψος για να εξοικονομούμε χώρους, δήθεν για πάρκα και χώρους ανέσεων, ενώ η αλήθεια είναι ότι στους ουρανοξύστες που μας κληροδοτούν τελευταίως θα υπάρχουν μυρμηγκοφωλιές για τους φτωχούς Κύπριους ενώ εκεί κοντά θα υπάρχουν πολλά ιδιωτικά κάστρα και οκέλλες για τους πλούσιους ξένους, Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Οι φτωχοί Κύπριοι να ζουν στις μυρμηγκοφωλιές και όχι κάτω στη γη τους σαν άνθρωποι για να αφήνεται χώρος για τους πλούσιους ξένους, αγαπητούς χρυσοφόρους φίλους των επενδυτών.
Η εντύπωση που υπάρχει και αντανακλά το δημόσιο αίσθημα μεγάλης μερίδας του λαού είναι ότι, δυστυχώς, το πολιτικό σύστημα δεν λειτουργεί ή, αν λειτουργεί, λειτουργεί ανώμαλα με τρόπο που ενθαρρύνει τη σπατάλη της γης μας για να γίνονται πλούσιοι μερικοί επιτήδειοι που ιδιοποιούνται εθνικό πλούτο. Έχει καθιερωθεί πλέον ως σύνθημα, μέσα σ’ αυτό το κλίμα, η άποψη ότι η όποια ελεύθερη γη είναι κατάλληλη μόνο για κτίσιμο για το «κοινό καλό» όπως το διαλαλεί η προπαγάνδα των επιχειρήσεων η οποία, όντας ασύδοτη, κυριαρχεί και επισκιάζει τις όποιες κινήσεις οργανώσεων άμυνας των πολιτών.
Διερωτάται λοιπόν ο κοινός άνθρωπος αν είναι πράγματι πιστευτό το αφήγημα ότι η αύξηση γενικότερα των πλούσιων αυτού του τομέα (και του τόπου στο σύνολο του) είναι ένας στόχος για το κοινό καλό. Είναι εύλογο να σκεφτούμε ότι, με τα όσα μας πλασάρουν θέλουν να μας καθησυχάσουν και να μας πείσουν ότι τα φαινόμενα απατούν, τίποτε δεν πάει χαμένο και ότι οι τόσοι πλούσιοι που ανθούν και προοδεύουν μέσα από τις τέτοιες γνώριμες δραστηριότητες (συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που αποκαλύφθηκαν ως αρπακτική ομάδα του ξεπουλήματος ενός άλλου εθνικού πλούτου, δηλαδή των διαβατηρίων, που συνδέεται και με την οικοδομική βιομηχανία) είναι τουλάχιστο ευεργέτες και, λογικά, και υπηρέτες της πατρίδας και της κοινωνίας αφού διαλαλείται ευρέως ότι αυτό που κάνουν είναι για το «κοινό καλό». Είναι όμως δίκαιη και πιστευτή αυτή η θεωρία με το κοινό καλό να βρίσκεται στο επίκεντρο; Δηλαδή ισοδυναμεί με ευεργεσία η θυσία του φυσικού περιβάλλοντος και της οικολογίας, χάριν της εκμετάλλευσης του εθνικού πλούτου από τους επιχειρηματίες; Είναι ντροπή νομίζω να καταθέτουμε τη μοίρα και το μέλλον αυτού του καταπροδομένου και διχοτομημένου τόπου στο χρηματιστήριο της ανευθυνότητας, θέτοντας εκ ποδών (αφού χάνονται χώροι) την αναγκαία γεωγραφική κατανομή των ζωτικών δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τις βιολογικές, τις οικολογικές και τις ανθρωποκοινωνικές ανάγκες στη βάση του πραγματικού δημόσιου συμφέροντος.
Μπορεί να πιστεύεται από κάποιους ότι η πιο πάνω άποψη δεν είναι τίποτε παραπάνω από μια θεωρητική ατοπία. Μας βοηθά, εντούτοις, να δούμε τη λογική αυτού που επικρατεί ως πραγματικότητα. Θα μπορούσαμε, λοιπόν, βλέποντας κατάματα τα διαδραματιζόμενα να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι μάλλον και τούτο είναι ένα ηρωικό κατόρθωμα της νεότερης ιστορίας μας, που εκτυλίσσεται μέσα στο σύγχρονο πνεύμα της οικονομικής καταξίωσης για την επιτυχία της οποίας δικαιολογείται, θα μας πουν οι επιχειρηματίες και οι κυβερνήσεις που τους βοηθούν και τους ενθαρρύνουν, να θυσιαστούν περισσότερες εκτάσεις γης στο βωμό της οικοδομικής ασυδοσίας και του οικοδομικού αφηνιασμού. Όταν ένας τεράστιος τομέας αφέθηκε και αφήνεται επί μακρόν, ανενόχλητος να ασυδοτεί, φορώντας τον μανδύα του κρατικού οράματος του δήθεν οικονομικού θαύματος με τις βαριές συνέπειες σε βάρος του τόπου και της ζωής των ανθρώπων του, διερωτώμαι αν αξίζει το υμνολόγιο που συνοδεύει την «προσφορά» του. Όταν ο πλανήτης ολόκληρος κινητοποιείται αναστατωμένος για να διεγείρει τις συνειδήσεις ώστε να σταματήσουν οι κυβερνήσεις να βλέπουν το πρόβλημα του περιβάλλοντος ως μη άμεσα απειλητικό τη στιγμή που στην πραγματικότητα οι ακολουθούμενες πολιτικές οδηγούν χωρίς ελάχιστα χρονικά περιθώρια στο χείλος της καταστροφής η μισοκατακτημένη Κύπρος δεν έχει δικαίωμα να συμπεριφέρεται ως σπάταλος πλουτοκράτης.
Ένα λυπηρό και άθλιο αποτέλεσμα αυτής της διάφανης οικοδομικής ασυδοσίας είναι και το ξεχαρβάλωμα της παραλίας της Λεμεσού με τους ουρανοξύστες που φυτρώνουν περήφανοι και την «κοσμούν ως περιβαλλοντικό στόλισμα» !!
Έλεος με τούτο το επικίνδυνο αρρωστημένο πάθος της οικοδομικής ανάπτυξης που σημαίνει εξαφάνιση του φυσικού περιβάλλοντος και της πολύτιμης και ολοένα συρρικνούμενης γης μας σ’ αυτή τη μισοκατακτημένη νήσο. Ας αναλογισθούν επιτέλους κάποιοι ιθύνοντες ότι η τέτοια αστόχαστη συμπεριφορά είναι αυτή που γεννά την αντιπαραγωγική αντίληψη της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης που εξιδανικεύει το κυνηγητό του κέρδους και πέραν των ορίων του αναγκαίου, του λογικού και του χρήσιμου, για να μην πω και του ηθικού, γιατί δήθεν εξυπηρετείται η ανάγκη στήριξης της οικονομίας !!!
Ρίξτε λοιπόν μια ματιά στον κατάλογο των επιχειρήσεων ανάπτυξης γης που αυξάνονται κάθε τόσο και ουδέποτε μειώνονται, όπως και την ευκολία με την οποία εδραιώνονται και μεγαλώνουν, και θα αντιληφθείτε την ουσία όσων γράφονται, και γιατί γράφονται, εδώ.

Σεπτέμβρης 2021
Αντρέας Αγγελίδης
Πρώην Έπαρχος

Αφήστε μια απάντηση